Nefsin tenezzulu(03.04.2020 | 13:11)
movzumuz nefsin terbiyesidir. qeyd etdik ki, bu soz qurandan goturulmuşdur. ayelerden melum olduğu kimi nefs ucun onu hem ucaliğa, hem de tenezzule aparan yollar vardir. o, hem tekamul, hem de suqutetme xususiyyetine malikdir. nefsin nece inkişaf etdiyini ve ya nece suquta uğradiğini gozle gormek qeyri-mumkundur. başqa sozle, bu hiss uzvlerinin duya bileceyi prosses deyil. orqanizmin xesteliklerini hiss etmek mumkun olduğu halda ruhun xesteliklerini hiss etmek mumkun deyil. nefsin xesteliklerini tanimaq yalniz yuksek ruhi derrake vasitesile onu muşahide etmekle mumkundur. bu ruhani halet huzuri elm (allahin insanin qelbine eta etdiyi elm nuru) adlanir. tekamulun mueyyen derecesine catanlar bunun ne demek olduğunu asanliqla anlaya bilerler. huzuri elm vasitesi ile nefsin veziyyetini derk ede bilmeyenler aye ve hedislerden yardim almalidirlar. qurani-kerimde buyurulur ki, nefs de beden kimi cirklene biler. cirkinlikden temiz-lenmemiş nefs inkişaf ede bilmez. toxumun cucermesi ucun ilkin şertler lazim olduğu kimi, nefsin de inkişafi ucun mueyyen şerait lazimdir. curuk ağac meyve vere bilmediyi kimi xeste nefs de ireli addim ata bilmez. ağacin od tutub yanmasi ve ya qurumasi ucun tekce xarici tesir rol oynamir. ele bir şerait yarana biler ki, ağac oz icinden yanar. afrika ve avstraliyadaki meşe yanğinlari buna bir numunedir. bezen ele ağaclarla rastlaşmaq olur ki, od tutub alovlanmadiği halda bu ağacin govde ve yarpaqlari yanmiş ağac tek qaralir. bu hali yaradan havadaki ve torpaqdaki ifrat quruluqdur. İnsanin nefsi de beledir. bezen o icinden od tutub alişir. beqere suresinin 24-cu ayesinde buyurulur: yanacaği insanlar olan oddan qorxun. bu ele bir oddur ki, kenardan qiğilcima ehtiyaci yoxdur. humeze suresinin 6-7-ci ayele-rinde oxuyuruq: o, allahin alişdirdiği oddur; ele bir od ki, qelbleri buruyur. xaric-den gelen od insanin cismini yandirir. qelbi yandiran od ise nefsin xesteliyinden doğan oddur.
 0  16  + 6