Nefsin tekamulu(03.04.2020 | 13:11)
ne qeder ki insan ozu nefsin tekamul merhelesine catmayib bu işin heqiqi menasini derk ede bilmez. anadan kor doğulmuş insana bir omur renglerden danişsaq da hec ne anlada bilmerik. İnsana bir şeyi anlatmaq ucun o insanin idrakinda zeif de olsa numune olmalidir. bu numune olmadan deyileni tesevvur etmek mumkun deyil. nefsin kamalini dad-mamiş, ona toxunmamiş insan nefsin tekamulunu anlamaqda acizdir. İnsana tanimadiği bir meyveni terif edende hemin şexs bu meyvenin turş ve ya şirin olmasi barede sual verir. onun tesevvurunde turş ve şirin anlayişlari olduğundan bu anlayişlar vasitesi ile deyileni derk etmek isteyir. bes bu dadlardan xebersiz olan insana danişmağa deyermi?! butun bu lezzetlerden xebersiz insana melumat vermekle teşviq etmek olar. nefsin kamilliyini anlatmaqda aye ve hedisler bu işi gorur. beli, adi insanlar ucun ibadet ve duanin lezzeti anlaşilmazdir. amma bu lezzeti cuzi de olsa dadanlar xemsi-eşere duasinda zikr olunduğu kimi bele deyecek: İlahi, senin zikrinin lezzetinden başqa olan butun lezzetlerden tovbe edirem. elbette ki, lezzet umumi mefhumdur ve onun muxtelif numuneleri vardir. biz lezzet mefhumunu anlasaq da onun bezi numunelerinden xebersizik. bir cox insanlar allahla unsiyyetin lezzetinden tam xebersizdir. belelerine lezzet mefhumunu anlatmaq olmasa da bu lezzetin deyerini izah edib teşviq etmek mumkundur. her bir insanin nezerine catdirilmalidir ki, cismani lezzetlerden daha ustun ruhani lezzetler vardir. qurani-kerimde insanlari behişt nemetlerine catmaq ucun teşviq ederken bu usullardan istifade olunur. meselen, insanlar dunyadaki şerabdan xeberdar olduğu ucun quran buyurur: teqvalilara vede verilen rengi ve qoxusu deyişmeyen sudan, dadi deyişmeyen sudden, icenlere lezzet veren şerabdan ve baldan arxlar... dunyadaki şerab insanin eqlini başindan cixarib onu derde ducar etdiyi halda, behişt şerabi tamamile zerersizdir. vaqie suresinin 19-cu ayesinde oxuyuruq: onu icende başlari ağrimaz ve ağillari azalmaz. eger dunyadaki sud ve bal bir muddetden sonra dadini deyişirse, behiştdeki bal ve sud hec zaman tamini itirmir. quran insanlara taniş menalardan istifade etmekle onlari axiret heyatina heveslendirir.
 0  12  + 4