Halsiz namaz(03.04.2020 | 13:11)
eger namaz en xeyirli emeldirse ve insanin menevi tekamulunde boyuk tesire malikdirse, ne ucun namaz qilan muselmanlarda bu tesir bir o qeder de muşahide olunmur? revayetlerde buyurulur ki, namaz mominin meracidir. ne ucun uzun iller namaz qilmiş şexs bir defe de olsa bu meraci hiss etmir? enkebut suresinin 45-ci ayesini xatirlayaq: namaz (insanlari) pis ve cirkin işlerden uzaqlaşdirir. bes ne ucun bir omur namaz qilan insan yene de gunaha yol verir? aye ve revayetlerde zikr olunmuş bir cox xususiyyetlerin namaz qilanlarda muşahide edilmemesi sual doğurur. cavab budur ki, bizim qildiğimiz namaz esl namazin zahiri formasinin oxşaridir. coxumuz yalniz namazin son cumlesinde xatirlayiriq ki, namaz qilirmişiq. cox vaxt yadimiza duşmeyen işler namazda yadimiza duşur ve namaz boyu bu işleri gotur-qoy edirik. meselen, namazdan sonra dersimiz varsa, namazda ders mutalie edirik. ticaretle meşğul olanlar namaz zamani alacaq-lari ve verecekleri haqqinda duşunur. namaz adlandirdiğimiz bu emeli namaz hesab etmek olarmi?! beli, bu sayaq namazlardan eslinde tovbe etmek lazimdir. gunahlar bir yana dursun, yerine yetirdiyimiz naqis ibadetlerden tovbe etmeyin yeri var. eger bir şexs fikri tamam başqa yerde olduğu halda size terif ve teşekkur ederse bu diqqetsizlik size xoş gelermi? biri ile danişarken yan-yoreye baxib, başqa şey haqqinda duşunmek hormetsizlik deyilmi? eger diqqetsiz-liyi hormetsizlik hesab edirikse, qildiğimiz namazlar ibadetdir yoxsa istehza?! hezret peyğember (s) bir revayetde buyurur ki, namazi diqqetsiz qilan şexs allahin onu ulağa cevirmeyinden qorxmurmu? allahu ekber deyen şexs şehadet verir ki, allahdan boyuk olan yoxdur. dilde bu sozleri deyerken qelbde bir başqasina umid etmeyin menasi odur ki, insan ucun allahdan da boyuk kimse var. dilde bir soz deyib qelbde başqa bir şey fikirleşmek allahi mesxere etmek deyilmi? eger bir şexs bizi teriflediyi halda qelben tamam başqa munasibetdedirse ve esl munasibetden xeberdariqsa bu sozleri ozumuz ucun mesxere hesab etmirikmi? allah namaz qilan şexsin qelbinden xeberdardir. uzu allaha, qelbi ise dunyaya teref durmuş insan oz hereketinden ne gozleye biler? adi insanla danişarken diqqetsizliyi qebahet bilirikse, hansi curetle namazda diqqetsiz olu-ruq? doğrudan da bele diqqetsizlikle qilinmiş namazlara tovbe etmek lazimdir. nisa suresinin 43-cu ayesinde buyurulur: ey iman getirenler! ne dediyinizi başa duşesiniz deye mest halda namaz qilmayin. mestlikden ağli duz işlemeyen insanin sozleri puc ve menasizdir. bele insanin terif ve teşekkurunu deyerli hesab etmek olmaz. ayede yalniz şerabdan mest olanlar nezerde tutulmur. İstenilen bir sebebden qeflet halinda olan insana namaza durmamaq tapşirilir. cunki mest insan ne danişdiğini bilmir. qefletde olan insanlar da oz dediklerine diqqetsiz olurlar. beli, namazdan behrelenmemeyimizin esl sebebi heqiqi namaz qilmamağimizdir. biz sadece ohdemize duşen vezifeni yerine yetirib, qebr ve qiyamet ezabindan xilas olmaq isteyirik. boyuk ekseriyyet bele duşunur ki, heqiqi momin olmaq ucun tecvid qaydalarina emel edib, namazi gozel avazla qilmaq lazimdir. guya mominlik ereb herflerini duzgun teleffuz etmekden ibaret imiş. hansi ki, namazin zahiri gostericilerinin onun ruhuna hec bir dexli yoxdur. İnsani allaha yaxinlaşdiran qelb haletidir. zahiri gozellik yalniz batini gozelliyi tamamlamaq ucundur. namazin ruhu ise qelbin iştirakindan ibaretdir. namaz kimi deyerli bir govher ixtiyarimizda-dir. namazi laziminca deyerlendirmemeyimiz teessuf doğurur. kamilleşmek isteyenlerin coxu qapi-qapi duşub kamillik sirrini axtarirlar. hansi ki, kamilliye catmaq ucun namazdan tesirli bir emel olsaydi, allah o emeli gizlemezdi. axi alemlere rehmet olan qurani-kerimden başqa care ne ola biler? eger namazdan tesirli bir vasite olsaydi hokmen quranda bu barede melumat verilerdi. ne ucun hezret eli (e) namaza daha cox ehemiyyet verirdi? yoxsa o nedense xebersiz idi? hezret (e) gunde min reket namaz qilirdi. eger namazdan tesirli ikinci bir emel var idise, ne ucun mutteqiler ağasi eli (e) mehz namaza bu qeder vaxt serf edirdi? hezret (e) yol gederken, şum vurarken, quyu qazarken allahin zikrinden ayrilmazdi. vacib namazda olan bir cox şertler musteheb namazda yoxdur. mumkundur ki, hezret eli (e) gun uzunu musteheb namazlardan ayrilma-mişdir. muellif ozu boyuk alimlerin yol gederken namaz qilmasinin şahidi olub. merhum ellame tebatebai yol boyu nafile namazlarini qilardi. merhum Şeyx qulamriza evden mescide, mescidden eve yol boyu musteheb namaza meşğul olardi. xulase, eger namazin ehemiyyetini bilseydik, namaza ciddi yanaşar ve onun faydalarindan meh-rum olmazdiq. heqiqi namazqilanlar bu ibadetin dunya ve axiret faydalarini gozel taniyir. perverdigara, bizi heqiqi namazqilanlardan buyur.
 0  7  + 2