Elm imana yardimcidir(03.04.2020 | 13:11)
İmani guclenirmek yollarindan biri elm ve biliyin artirilmasidir. dedik ki, imanin mertebeleri var ve insan oz imanini artira biler. İmanin yaranmasina komek olan sebebler guclendirilerse, iman da guclener. hec ne sebebsiz yaranmir ve imanin da yaranma sebebi var. İnsan hec bir isteye zehmetsiz cata bilmir ve bu zehmet isteyin deyerinden asilidir. yeni boyuk meqsedlere catmaq ucun boyuk cetinlikleri adlamaq lazim gelir. İman ise en boyuk meqsed, en deyerli nemetdir. İmani guclendirmek ucun onun amillerini taniyib sadeden murekkebe doğru bu amilleri guclendirmek lazimdir. qeyd etmişdik ki, imanin en azi iki esas amili var: elm ve istek. İman guclendirmek ucun bu iki amile diqqet yetirmek lazimdir. İmanin ilk iki şertinden biri olan elm ve merifet elde etmek ucun esasen iki istiqametde fealiyyet gostermek olar: 1.evvela, iman getirdiyimiz heqiqetlerin her biri ucun yeterli deliller toplayib bu delilleri oyrenmeliyik. allahşunasliq, axiretşunasliq kimi elmler imani guclendiren vasitelerdir. mehz bu sebebden elm ve alime boyuk qiymet verilmişdir. bir daha qeyd edek ki, iman ucun elm mutleq şert deyil. cunki bir cox alimleri cehenneme aparan onlarin elmi olur. yalniz o elm faydalidir ki, insanin menevi yukselişine xidmet edir. elm insani şubhe burulğanindan kecirir ve onun eqidesini sabit edir. 2.İkinci muhum mesele insanin elde etdiyi elm ve merifeti ardicil şekilde xatirlamasidir. eger insan isteyirse ki, qazandiği elm ve merifetden behre gotursun onlari diri saxlamalidir. bir nov sandiqda saxlanan elm cetin anlarda insanin elinden tuta bilmir. İnsan yalniz diqqet merkezinde saxladiği elmlerden faydalanir. İnsan ellahu ekber sozleri haq-qinda yalniz ilk defe eşitdiyi zaman maraqlanib sonra omur boyu bu sozu kor-korane tekrar ederse yeterince faydalana bilmez. amma her defe ellahu ekber deyerken allahin boyukluyu barede duşunen insan oz imanini guclendirir. gun uzunu namazlarda bu sozlerin deyilmesinin vacib buyurulmasi insanin tekamulu ile elaqedardir. İnsan zehni daimen deyişken haldadir. zehnin qebul etdiyi her bir melumat ozunden evvelki melumati ikinci plana kecirir. oz biliklerini tekrar etmeyen insan hemin biliklerden istifade etmek gucunde deyil. vacib buyurulmuş beş vaxt namazin felsefesi de daimi olaraq insana allahi xatirlatmaqdir. bir biliyin tekrari hemin biliyin insan zehninde daha feal movqe tutmağina sebeb olur. ali-İmran suresinin 191-ci ayesinde insan ucun mumkun olan uc hal zikr olunur. İnsan ya oturur, ya durur, ya da uzanir. ayede insanin nezerine catdirilir ki, insan butun veziyyetlerde allahi zikr etmelidir. demek, imanin ilk unsurunu guclendirmek ucun iki iş gormek lazimdir: yeterli delillere malik olmaq ve bu merifeti diri saxlamaq. Şubhe bazarinin gur olduğu dovrumuzde elmi delillerin ehemiyyeti cox boyukdur. dunyada insanlari dini eqideden uzaqlaşdirmaq missiyasi daşiyan neheng teşkilatlar fealiyyet gosterir. eqidesi bunov-resiz olan savadsiz insanlar allah elememiş bu teşkilatlarin hedefine cevrilerse bir anda imanini itirer. yeterli delillere malik olanlar ucun ise bele bir tehluke yoxdur.
 0  13  + 5