Dini telimler inkişafa manedirmi?(03.04.2020 | 13:11)
İslam dininin dunya ile elaqedar buyurduqlari haqqinda bir cox yanliş fikirler movcuddur. bezen iddia olunur ki, İslam iqtisadi inkişafa muxalifdir. hetta ozunu ziyali adlandiran bezi muselmanlarin da bu fikre destek vermesi teessuf doğurur. guya İslam dinine uz tutan milletler iqtisadi cehetden tenezzul edir. onlarin fikrince, dunya oyuncaqdir deyen din dunyevi tereqqiden geri qalir. onlar din haqqinda derin melumata malik olmayan insanlari ya din, ya da inkişaf secimi qarşisinda qoyurlar. guya, dindar insan calişqanliq ve zehmetden uzaq bir varliqdir. bu suallar ve qinaqlar İslam dininden xebersiz-likden doğur. bu din haqqinda mueyyen qeder melumati olanlar gozel bilirler ki, İslam beşeriyyeti zulmetden nura devet edir. İslam dini dunyagirliyi, dunyaya qul olmaği pisleyir. hec bir aye ve hedis iqtisadi inkişafi qadağan etmir. emirel-mominin eli (e) İslam dininin en qabaqcil numayendelerindendir. beşer tarixinde onun qeder siyasi, ictimai, iqtisadi ve herbi fealiyyete malik ikinci bir şexs melum deyil. İran, erebistan, misir, yemen, İraq ve suriya bu ilahi şexsiyyetin hakimiyyeti altinda olmuşdur. bele geniş eraziye malik dovleti idare etmekle yanaşi ozu şexsen muharibelerde iştirak etmiş, olkenin iqtisadi dircelişinde alin teri axitmişdir. hezret elinin (e) oz elleri ile erseye getirdiyi xurma bağlari, oz elleri ile qazdiği saysiz quyular efsane yox, heqiqetdir. ne o hezret, ne de onun mesum ovladlari zehmetden cekinmemiş ve kimseni cekindirmemişler. eli (e) o şexsdir ki, gunduzler guneşin yandirici istisi altinda kulung calar, geceler oz elinin behresini aclara paylayardi. o, yalniz ve yalniz dunyaya qul olmamaği tapşirardi. İslam dini ifrat ve tefriti qebul etmeyib, oz ardicillarini orta heddi gozlemeye cağirir. bu baxiş dunyaya munasibetde de ozunu buruze verir: ne dunyaya qul ol, ne de onu terk et! hezret eli (e) buyurur: ey dunya! mene uz tutub, mene tamah salmisan? get, başqalarini aldat. amma unutmayaq ki, bu sozleri buyuran şexs qizmar guneş altinda quyudan su cekib saldiği bağlari suvarardi. bu hemin elidir ki, geceler feqirlere el tutar, doyuşlerde on cergede dayanardi. harada yazilib ki, eli (e) gece-gunduz secdeye qapilib ibadetden ayrilmayib! bir daha qeyd edek ki, en gozel suretde yaradilmiş dunya mezemmete layiq deyil ve mezemmet olunan dunyaya esir olmaqdir. İslam dini terki-dunyaliği pisleyir ve haram buyurur. beşeriyyeti İslam dini qeder elme, zehmete, pakliğa, quruculuğa cağiran ikinci bir din yoxdur. sadece olaraq, İslam dunyaya meqsed yox, vasite kimi baxir. İslam dini dunyaya esir olmamaqdan otru insani nefs-emmare ile mubarizeye cağirir. İsrafciliqdan cekinmek, doymamiş sufreden durmaq, barmaqla gosterilen libaslar geymemek İslamin dunyaya ifrat mehebbetin qarşisini alan telimlerindendir. ağilsiz dunya sevgisini boğub aradan aparmaqdan otru cetinlikle elde etdiyin, sevdiyin şeyleri bağişlamaq cox faydalidir. ali-İmran suresinin 92-ci ayesinde buyurulur: sevdiklerinizden ehsan etmeyince xeyir emele (savaba) catmayacaq-siniz. elbette ki, sevdiyini bağişlamaq cetindir. amma bunu bacaran insan dunyanin qandallarindan azad olur. gelin, duyaya konul vermeyek. ona meqsed yox, vasite kimi baxaq. eger ona vasite kimi baxsaq, dunyadan daha cox faydalanariq. elbette ki, bu sozlere emel etmek cetindir. zohd, qenaet ve sair bu kimi gosterişlerin meqsedi insani aldanişdan qurtarmaqdir. İnsani dunya nemetle-rine heveslendirmeye ehtiyac yoxdur. onsuz da o, bu lezzetlere meyllidir. esas mesele insanin diqqetini dunyanin muveqqetiliyi ve axiretin ebediliyine yoneltmekdir.
 0  10  + 4