Cemel müharibesine hazırlıq(03.04.2020 | 13:27)
İbn esir öz «tarix»inde yazır: (aişe mekkeden medineye gederken eşitdi ki, ) osman öldürüldü ve xalq eli ibn ebu talibe(e) beyet etdi. bu xeberi dayısı ubeyd ibn ebi seleme ona çatdırdı. İbn ebil hedid de 79-cu xütbenin şerhinde yazır: qeys ibn ebi hüzam revayet edir: osman qetle yetirilen il, hecc menasikini yerine yetirib medineye qayıdarken, yolda bu xeber aişeye çatdı. men de onunla idim. qeys deyir: yol esnasında eşitmişdir ki, aişe deyirmiş: ey çolaq barmaq sahibi, (telhe) teles! osmanın adı çekilen kimi deyirmiş: allah onu öz rehmetinden uzaqlaşdırsın! eliye(e) beyet xeberi ona çatdırıldıqda aişe dedi: kaş göy yere düşeydi ve gösteriş verdi ki, develerini mekkeye qaytarsınlar. men de onunla mekkeye qayıtdım. yol boyu bezen özü-özü ile ele danışırdı ki, sanki biri ile söhbet edirdi. o, deyirdi: effanın oğlunu mezlum öldürdüler! men ona dedim: ey Ümmül-möminin, meger hemin vaxt eşitmedim ki, deyirdin allah onu rehmetinden uzaqlaşdırsın? elece de men senin bundan qabaq da, osmana hamıdan çox qezebli ve onu söyen görmüşem. dedi: beli, bele idi. lakin onun işine baxıb gördüm ki, onlar önce ondan tövbe etmesini istemişler. o, tövbe edib ağ qızıl kimi pak olandan sonra, oruc olduğu halda ve haram ay olan meherrem ayında hücum ederek onu öldürdüler. o, elave edir: telhe ve zubeyr, mekkede olan aişeye bir mektub yazdılar. onun mezmunu bele idi: xalqı eliye(e) beyet etmekden saxla ve osmanın qanını istediyini açıqla. bu mektubu aişenin bacısı oğlu abdullah ibn zubeyrle gönderdiler. aişe o mektubu oxuyan kimi öz qezebini biruze verib, aşkar şekilde, osmanın qanını teleb eden oldu. İbn esem, «el-fütuh»da yazır: aişe siddiqe beni Ümeyyeden olan bir deste ile mekkede idi. eşitdi ki, telhe, zubeyr ve (osmanın besredeki valisi) abdullah ibn amir mekkeye çatdılar. sevinerek hamılıqla osmanın qanını almaq behanesile eli ile vuruşmaq üçün elbir oldular. bu zaman, abdullah ibn Ömer mekkede idi. telhe ve zubeyr onun yanına gelib dediler: aişe osmanın qanını teleb etmek üçün bizimle birlikde besreye gelir. eger sen de bizimle olsan, xilafete hamıdan layiqli sensen. bacardığımız qeder biz senin üçün çalışacağıq. sen bizim eliye(e) beyet ederken dediyimiz sözlere fikir verme. amma bu gün dediyimiz sözler baresinde fikirleş ve yeqin bil ki, bu iş xalis ve ixlasla mуhemmed(с) ümmetinin işlerini düzeltmek üçündür! abdullah dedi: siz isteyirsiniz ki, meni dovşanı aldadıb yuvasından çıxarılan kimi aldadasınız. siz meni şirin (eli ibn ebi talib) ağzına atmaq isteyirsiniz. siz meni, camaatı dünyanın müxtelif daş-qaşları ve qızıl-gümüşü ile aldatdıqları kimi aldatmaq isteyirsiniz. lakin men bundan da el çekerek bir guşeye çekilmişem. o, elave edir: bu zaman aişe hem de (resulullahın(с) mekkede yaşayan heyat yoldaşı) ümmü-selemenin yanına gelib dedi: ey ümmü seleme, sen peyğemberin(с) xanımlarının hamısından böyüksen, senin o hezretin yanındakı hörmetin melumdur, mene ele gelir ki, osmanı önce tövbe etdirib sonra öldürmüşler. diger terefden de abdullah ibn amir deyir ki, besrede 100 mine yaxın qılınc vuran adam osmanın qanını teleb etmeye hazır veziyyetdedirler. İndi men aranı düzeltmek üçün o diyara sefer etmek isteyirem. Ümidvaram ki, sen de bizimle gelesen ve allahın kömeyile işler bizim elimizle islah olsun. Ümmü seleme dedi: ay ebu bekrin qızı, teeccüb edirem ki, sen dünenedek osmanı qoca kaftar adlandırır ve xalqı onu öldürmeye tehrik edirdin. bu gün ise onun qanını teleb eden olmusan, senin osmanın qanı ile ne işin var? o, beni manafdan olan bir adam, sen ise beni temimdensen ve sizin aranızda heç bir qohumluq yoxdur. İndi ki, bütün mühacir ve ensar, peyğemberin(с) emisi ebu talibin oğlunun etrafında sıx birleşerek yekdillikle ona beyet etmişler, onun feziletlerini sen çox yaxşı bilirsen, bu qerara aldığın nedir?! allahdan qorx, müstefanın(с) seni xeberdarlıq etdiyi kelmeden çekin. allahın peyğemberi sene لا تکونی صاحب کلاب الحوئب و لا یغرّنک الزّبیر و طلحه فانمها لا یفنیان عنک من الله شیئاً ey aişe, ehtiyyatlı ol ki, hoveb itlerinin üstüne hürdüyü qadın olmayasan, seni telhe ve zubeyrin sözü aldatmasın, onlar senden heç neyi saxlamaz ve onların sözlerini qebul etmeyin sene heç bir faydası olmaz - buyurmadımı? bu barede ibn ebil hedid, İbn quteybenin «Ğeribul-hedis» kitabından neql edir ki, ümmü seleme dedi: (ey aişe) bil ki, sen resulullahla(с) onun ümmetinin arasındasan, senin hicabın o hezretin hörmetine göre möhkemlenmişdir. quran senin eteyini yığışdırmışdır, onu aşkar etme. evinin bir küncünde otur, eteyini sehraya serme. allah özü bu ümmetin keşikçisidir. habele, İbn ebil hedid, ebu müxnefin «el-cemel» kitabından neql edir ki, aişe hefseye de (Ömerin qızınа) xeber göndererek ondan xuruc ederek onunla gelmesini istedi. xeber, abdullah ibn Ömere çatdı. o, bacısının yanına gelib onu and verdi ki, bele etmesin. o, da getmeye hazırlıqlı olduğu halda yolundan qaldı ve yüklerini boşaltılar. ibn esem «el-fütuh» da ve İbn ebil hedid 79-cu xütbenin şerhinde , hişam ibn kelebinin «el-cemel» kitabından neql ederek qeyd etmişler. Ümmü seleme mekkeden eliye(e) bu mezmunda bir mektub yazdı: amma sonra – telhe, zubeyr ve azğınlıq dalınca olan ardıcılları aişe ile birlikde besreye getmek isteyirler. abdullah ibn amir ibn kureyz de onlardadır. o, deyir: osman mezlum öldürülmüşdür ve onlar da onun qanını teleb edenlerdir. allah özü öz qüvvesi ise onların mükafatını verecekdir. eger allah teala bize xaric olmağı qadağan etmeseydi ve evin küncünde oturmağı bize emr etmeseydi, senin yolunda çıxmaqdan el çekmezdim ve sene kömek etmekden el götürmezdim. İndi ise özüm kimi ve canım kimi olan oğlum Ömer ibn ebi selemeni hüzuruna gönderirem. ey emirelmöminin, ona dua et. İbn ebil hedid nehcül-belağenin 8-ci xütbesinin şerhinde ebu müxnefin «el-cemel» kitabından neql edir: zubeyr ve telhe, aişe ile birlikde mekkeden besre istiqametine yola düşerken, emirelmöminineli(e) bir xütbe buyurdu: o xütbenin esnasında bele dedi: bilin ki, aişe besreye yola düşmüşdür. telhe ve zubeyr de onunladır. o iki neferden her biri bele düşünürler ki, hökumet dostuna deyil yalnız ona mexsusdur. amma telhe, aişenin emisi oğludur. zubeyr ise onun bacısının heyat yoldaşıdır. allaha and olsun, ferz edek ki, istediklerine çatsalar, amma esla çatmayacaqdırlar, aralarında olan möhkem mübarizeden sonra biri digerinin boynunu vuracaqdır. allaha and olsun, bu qırmızı deveye minın qadın, özünü ve yoldaşlarını mehve aparanadek allahın günah ve qezebinden başqa heç bir düyün açmayacaq ve heç bir problem hell etmeyecekdir. beli, allaha and olsun, onların qoşununun üçde biri öldürülecek üçde biri qaçacaq, üçden biri ise tövbe edecekdir. bu hemin qadındır ki, hoveb itleri ona hürerler. bilin ki, telhe ve zubeyr her ikisi bilirler ki, sehv edirler. lakin ne çox alim vardır ki, cahilliyi onu öldürür ve biliyi ona heç bir fayda vermir. bize tekce allah besdir. bilin ki, sitemkar qrupun iştirakı ile bir fitne baş vermişdir. günahdan saxlayanlar haradadırlar? qureyşle olan bu ne problemdir? bilin ki, allaha and olsun, kafir olduqları zaman onlarla vuruşduğum kimi itneye düşdükleri zaman da vuruşmalıyam. biz aişeye qarşı bir günah işlememişik. onu qorumaqdan başqa bir iş görmemişik. allaha and olsun, batili ele parçalayacağam ki, altından haqq aşkar olsun ve görünsün. qureyşe de ki, oxşama deyenleri oxşamağa baxlasınlar ve minberden endi.
 0  20  + 8