Allah kelmesi(03.04.2020 | 13:11)
allah kelmesi,allahin adlarin arasinda en geniw menaya malik olanidir.bismillah cumlesinin evvelinde ilk novbede isim kelmesi ile qarwilawiriq.ereb edebiyyati alimlerinin dediyine esasen,bu kelmenin esli,ucaliq menasini catdiran sumuvv sozunden alinmiwdir.bu sebebden de her bir ada ona gore isim deyilmiwdir ki,onun mefhumu ad qoyulandan sonra gizli ve mexfi olmaqdan zuhura cixir,ucaliq alemine catir.yaxud diger bir sebebi de bu ola biler ki,soz ad qoyulmaq vasitesi ile mena kesb edir ve menasizliqdan xaric olur.isim kelmesinden sonra,lefzi celale adlanan allah kelmesi ile qarwilawiriq.bu allahin adlari arasinda en geniw menani ifade eden isimdir.cunki allah taalanin qurani mecidde ve sair islami menbelerde olan adlarinin arawdirilmasi gosterir ki,onlarin herbiri perverdigarin gozel sifetlerinden yalniz bir qismini catdirir.amma kamal sifetlerinin ve seciyyevi xususiyyetlerin hamisini ozunde cemlewdiren,camal ve celal sifetlerini ehate eden ad yalniz allah kelmesidir.buna gore de ekser hallarda sair adlar allah kelmesi ucun sifet kimi getirilir.meselen gefur ve rehim allahin bagiwlayan ve mehriban olmasina delalet etdiyi halda,allah kelmesi ile yanawi gelmiwdir.heqiqeten allah bagiwlayan ve mehribandir.beqere,226 aye.hemcinin allahin butun ewitmeli weylerden agah olmasini gosteren semi adi,her bir iwden agahligini catdiran elim adi da eyni qayda ile gelmiwdir.heqiqeten allah ewiden ve bilendir.beqere aye 227,allahin butun gormeliler baresinde elmini yetiren besir adi da eyni qayda ile gelib.allah etdiyiniz butun emelleri gorur.hucurat aye 18.allahin butun varliqlara ruzi vermesini gosteren rezzaq kelmesi,onun qudretini ve iwlerinin mohkem olmasini gosteren zul quvve kelmesi de eyni qaydada gelib.hucurat aye 58.yaradiliwa iware eden xaliq ve bare adlari,allahin suret yaratmasini gosteren musevvir kelmesi de qeyd olunan qayda uzre verilmiwdir.o,hemin allahdir ki,yaradan,suret verendir,gozel adlar ona mexsusdur.hewr aye 24.hewr suresinin 23cu ayesinde oxuyuruq,o(allah)hemin kesdir ki,ondan bawqa hec bir mebud yoxdur,her weyin malikidir,muqeddesdir,saglamliq,emin amanliq bexw edendir,qoruyan ve nezaretcidir,izzetli ve qudret sahibidir,meglubedilmezdir,boyuk ve ezemetlidir,butun eyb ve noqsanlardan pakdir.allah kelmesinin butun bu menalari ozunde eks etdirmesinin aydin delillerinden biri de budur ki,iman ve tovhid yalniz la ilahe illellah cumlesi ile awkar olar.amma la ilahe illel emin,la ilahe illel xaliq,iller raziq ve bu kimi birlewmeler islami qebul ve tovhidi iqrar etmeye teklikde kifayet etmez.buna gore de sair dinlerde muselmanlarin sitayiw etdiyi mebuda iware edilerken allah adi dile getirilir,cunki perverdigari allah adi ile vesf etmek yalniz muselmanlara mexsusdur.errehmanir rehim allahin umumi ve xususi rehmeti...er rehman-bagiwlayan,ve er rehim-mehriban,kelmeleri allahin gozel sifetlerindendir ve rehmet kokunden alinmiwdir.tefsirciler arasinda bele bir mesele var ki,rehman sifeti dedikde allahin umumi rehmeti nezerde tutulur.bu rehmet hem dosta,hem duwmene,hem momine,hem kafire,hem emeli salehe ve hem de bed emel sahiblerine wamildir.bildiyimiz kimi, rehmet yagiwi umumi wekilde hamiya catir,nemet sufresi hami ucun acilmiwdir,iman ve teqva derecesinden asili olmayaraq butun bendeler heyatin muxtelif nemetlerinden behrelenir ve oz ruzilerini allahin sonsuz ve tukenmez bereket sufresinden gotururler.bu allahin butun varliqlari ehate eden umumi rehmetidir ki,hami o nemete qerq olur.amma rehim sifeti,allahin xususi rehmetine aid olunur.bu rehmet onun emrlerine.fermanlara itaet eden saleh ve muti bendelerine wamildir.onlar oz iman ve saleh emelleri neticesinde alude ve leyaqetsiz insanlarin mehrum oldugu xususi ehsan,bexwiw ve rehmetden behrelenmeye layiq gorulmuwler.
 0  13  + 4