28-ci mektub(03.04.2020 | 13:43)
imam ali eleyhis-salamin muaviyenin mektubuna cavab olaraq yazdigi mektublardandir. tek olan allaha hemd ve hezret mustafaya salamdan sonra: mektubun gelib mene chatdi. onda allahin mehemmedi (sellellahu eleyhi ve alih) oz dini uchun sechmesini ve o hezreti qudret verdiyi sehabelerin yardimi ile guclendirmesini xatirladirsan. demeli, zemane bizden senin barende teeccublu shey gizledibmish ki, sen bizi allahin bizim yanimizda olan xeyir-bereketinden ve peygemberimize gore bize verdiyi naz-nemetden xeberdar etmeye bashlamisan. sen bu ishinde [hecer]e xurma vuran ve yaxud oz muellimini ox atmaq musabiqesine chagiran shexse benzeyirsen. islamda insanlarin en yaxshisinin filankesle filankesin (ebu bekr ile omerin) olmasini guman edir, sonra ele sheyi (onlari) xatirladirsan (terifleyirsen) ki, eger (dediklerin) duz olsa, ondan sene bir pay chatmir, sehv olsa ise sene bir ziyani ve xecaleti yoxdur. senin (kimin) ustun ve (kimin ondan) ashagi, (kimin) bashchi ve (kimin ise) elalti olmasi ile ne ishin var? azad edilmishler (ebu sufyan) ve oglanlarinin (muaviyenin) ilkin chaglarda mekkeden medineye hicret edenler arasinda ayri sechkilik salmaq, onlarin mertebelerini mueyyenleshdirmek ve tebeqelerini tanitdirmaqla ne ishi? (sen ki, [azad edilenler]densen ve hele de din ve imanin heqiqetini derk etmemisen, feziletli ile ustunun ve meqami ashagi olanla elaltinin kim olmasini nece bile bilersen?) (bu sozleri danishmaq leyaqeti senden) ne qeder de uzaqdir! yarish oxlarindan olmayan ox ses chixartdi ve xilafete layiq kimseye tabe olmaqdan bashqa bir shey reva olmayan kimse, xilafet ve imamet baresinde hokm vermeye bashladi. ey insan, axsaq olmagina baxmayaraq, dayanmirsan? elinin qisa oldugunu gormursen? arxaya, qezavu-qederin senin olmagini istediyi yere donmursen?! (ne uchun ayagini yorganindan chole chixarir, xecalet chekib xecaletle bashini ashagi salmirsan?) meglub olanin meglubiyyetinin ziyani ve qalibin qelebesinin xeyri sene qalmayib. sen azginliq cholunde vurnuxursan ve ayagini duz yoldan kenara qoymusan. seni xeberdar etmek (ve ozumu oymek) uchun deyil, allahin (mene eta etdiyi) nemetlerine gore deyirem: gormursenmi (bilmirsenmi) muhacir ve ensarin bir hissesi allah yolunda olduruldu ve onlarin hamisi sherafet ve fezilet sahibi idi. nehayet, bizim shehidimiz (hemze ibn ebdulmuttelib uhud muharibesinde) olduruldu ve (onun baresinde) bele deyildi (hezret peygember buyurdu): [ ] [o, allah yolunda shehid olanlarin agasi ve boyuyudur]. allahin peygemberi (sellellahu eleyhi ve alih) onun namazini qilarken yetmish defe [allahu ekber] demekle (bu fezileti ancaq ona) mexsus etdi. gormursenmi (xeberdar deyilsenmi) ki, allah yolunda (hezret peygemberin sehabelerinden) bir destenin qollari (bedenlerinden) ayrildi ve onlarin hamisi fezilet ve sherafete malik idi. onlarin bashina gelen ish bizlerden de birinin (cefer ibn ebu talibin) bashina geldi. (mute muharibesinde qollari bedenlerinden ayrildi ve onun baresinde bele) deyildi (peygember onu bele adlandirdi): [ ] [o, iki qanad sahibidir ve cennetde uchur]. eger allah insanin ozunu teriflemesini qadagan etmeseydi, danishan (imam eleyhis-salam) saysiz fezilet ve ustunlukler sayardi ki, mominlerin qelbleri onlarla tanish olar, eshidenlerin qulaqlari inkar etmezdi. buna gore de [ovun yoldan qaytardigi bir kimseni ozunden uzaqlashdir]. biz rebbimizin terbiye etdiyi kimselerik ve sonraki insanlar bizim terbiye etdiklerimizdir. qedim sheref ve uzaq kechmishli boyukluk, bize senin qohumlarini ozumuze qarishdirmaga mane olmadi. bir-birine tay-tush adamlar kimi (sizden) qiz aldiq, (size) qiz verdik, halbuki siz hemin seviyyede deyildiniz. sizde bele bir leyaqet haradan ola biler, halbuki peygember bizden, (allahin peygemberi – sellellahu eleyhi ve alih – ile hamidan chox dushmenchilik eden ve bedr muharibesinde kafir kimi oldurulmush) tekzib eden (ebu cehl) sizdendir! esedullah ([] [allahin shiri]) bizden (meqsed o hezretin ozu, ya da eziz emisi - shehidlerin agasi hemzedir) esedul-ehlaf ([] [andlar shiri]) ise sizdendir. cennet cavanlarinin iki bashchi ve agasi bizden (hezret peygember –sellellahu eleyhi ve alih – buyurub: [ ] [hesenle huseyn cennet cavanlarinin bashchilaridirlar]), od ehli olan ushaqlar ise sizdendirler. butun alemlerin qadinlarinin en yaxshisi (fatime salamullahi eleyha) bizden, odun dashiyan qadin ise sizdendir. (qisasi bunlar) bizim xeyrimize olan choxsayli yaxshiliqlar ve sizin ziyaniniza olan choxsayli pislikler icherisinde (ishare etdiyim azaciq bir hisse idi). muselmanligimiz deyilenlerdir (bizim islamda hamidan qabaga dushmeyimiz ve onda olan xidmetlerimiz hamiya melumdur) ve (islamdan qabaqki) cahiliyyet dovrundeki (sheref ve ustunluyumuz) de inkar edilmir. allahin kitabi (qurani-kerim) baremizde perakende ve daginiq olanlari bizim uchun bir yere topladi. (bizim xilafet ve imamete layiq olmagimiza shahiddir.) bu, eyb ve noqsan sifetlerden pak ve uzaq olan allahin kelamidir (qurani-kerimin enfal suresinin 75-ci ayesinde): [ ] [qohumlar allahin kitabinda (onun hokm ve fermaninda) bir-birine daha yaxindirlar]. (peygemberin qohumlarinin men ve menim ovladlarim olmasinda hech bir shekk-shubhe olmadigi uchun qohumluq ancaq ona mexsus olan shexs o hezretin yerinde dayanmaga daha layiqdir.) (hemchinin) allah-tealanin (qurani-kerimin ali-imran suresinin 68-ci ayesindeki) bu kelami: [ ??] [shubhesiz ki, insanlarin ibrahime en yaxin olani onun ardinca gedenler, bu peygember (mehemmd) ve ona iman getirenlerdir. allah mominlerin dostudur!] demeli, biz bir defe (hezret peygemberle) qohumluq ve yaxinligimiza gore (imamet ve xilafete bashqalarindan) daha layiqik, bir defe ise (o hezrete) tabe olaraq ardinca getdiyimize gore. muhacirler (66-ci kelamin sherhinde toxunularaq izah edilen) seqife gununde ensara peygemberle–sellellahu eleyhi ve alih–qohum olmalarini (xelifelik uchun) delil ve subut kimi getirdiler ve onlara qalib geldiler. buna gore de eger qelebe chalmaq (xilafeti ele almaq) allahin peygemberi–sellellahu eleyhi ve alih–ile qohumluga gore gerchekleshirse (imamet bu yolla subut olunursa), haqq (xilafet haqqi) bize mexsusdur, size yox! (chunki biz o hezrete daha yaxiniq.) amma eger qelebe, qohumluqdan ayri bir sheyle gerchekleshirse (qohumluq delil ve subut deyilse), onda ensar oz iddiasinda qalmaqdadir. bele guman edirsen ki, men xelifelerin hamisina (ebu bekre, omere, osmana) hesed aparmish ve onlara zulm etmishem. eger senin bu gumanin duz olsa, sene qarshi cinayet toredilmeyib ki, senden uzr istenilsin?! (chunki onun sene hech bir dexli yoxdur, shair ebi zuveyb demishken: [ ] agzigoychekler meshuqemi, men onu sevdiyime gore qinayir, mezemmet edirler.) [ ] [bu, ar ve xecaleti senden uzaq olan gunahdir (ey meshuqe)!] deyibsen ki: meni (xelifelere beyet etmek uchun) burnuna chubuq soxulub chekilen deve kimi chekib apardilar ki, beyet edim. allaha and olsun ki, meni pislemek istemeyine baxmayaraq, teriflemisen; meni rusvay etmek istemisen, amma ozun rusvay olmusan. muselmanin dininde shekk ve yeqin, inaminda ise tereddud olmasa, onun zulm ve siteme meruz qalmasi ona noqsan ve eyb deyil. (xilafetimin subutu uchun ishare etdiyim) bu delillerin beyan edilmesinden meqsedim senden bashqalaridir (icmanin gerchekleshmesini iddia eden xelifelerdir). men hemin delil ve subutlarin ancaq yeri gelen qederini beyan etdim (ki, sen oz azginligini basha dushesen). sonra menimle osman arasinda bash verenleri xatirladirsan (meni ona komek etmediyim uchun zalim adlandirirsan). (amma) onunla (yaxin) qohum oldugun uchun bu barede sen cavab vermelisen. buna gore de (de gorum,) menimle senden hansi birimiz onunla daha chox dushmenchilik etdik ve onun oldurulmesinde beledchi olduq? ona komek etmek isteyen, onun ise qoymayaraq ozunu saxlamasini xahish etdiyi kes, yoxsa onun komek istemesine baxmayaraq, komeyini esirgeyen ve olumu (oldurulmek amillerini) ona teref istiqametlendiren ki, nehayet, qezavu-qederi (allahin onun baresindeki teqdiri) ona uz tutdu (ve o olduruldu)?! allaha and olsun ki, bele deyil! (sen munafiq ve ikiuzlusen. chunki sen ona zulm etdin, indi ise ozunu ureyiyanan kimi gosterirsen. allah qurani-kerimin ehzab suresinin 18-ci ayesinde senin kimiler baresinde bele buyurur: [ ]) [allah icherinizden (muselmanlarin muharibeye getmelerine) mane olanlari (munafiq ve ikiuzluleri) ve qardashlarina [bize teref gelin!] deyenleri taniyir. onlar ancaq az bir zaman (o da nifaq ve ozlerini gostermek uchun) muharibeye gelirler]. (men bu sozlerimle) osmana ondan bash veren bidetler uchun noqsan tutmagimdan uzr dilemek istemirem. eger menim ona yol gostermeyim (senin gumanina gore) gunahdirsa, onsuz da: [] [gunahsiz yere mezemmet olunan choxdur]. [ ] [bezen chox oyud veren kes (oyud nesihetinin muqabilinde) tohmet ve pis gumanlar qazanir]. (bu misra oyud-nesihet vermeye chalishan, axirda ise pis meqsedler gudmekde gunahlandirilan shexs baresinde meseldir. qurani-kerim hud suresinin 88-ci ayesinde hezret shueybin oz qovmune dediyi sozleri bele beyan edir: [ ]) [men yalniz bacardigim qeder sizi islah etmek isteyirem. menim (ishleri islah etmekdeki) muveffeqiyyetim yalniz allahin komeyiledir. men yalniz ona tevekkul etdim ve mehz onun huzuruna doneceyem!] (meni muharibe ile qorxudur ve) deyirsen ki, senin yaninda men ve menim sehabe ve havadarlarim uchun qilincdan bashqa bir shey yoxdur! agladandan sonra guldurdun (bizi)! (bu sozleri senden eshiden kes senin islam dinini ele almagina aglayandan sonra guler. senin bu cheren-peren sozlerin meni teeccublendirerek guldurdu. axi) sen ebdulmuttelib ovladlarinin dushmenlerden chekinerek uz chevirdiklerini ve qilincdan qorxduqlarini harada gormusen? [ ] [bir az ayaq saxla ki, hemel (ibn bedr – bu, qusheyr ibn keb ibn rebie qebilesinden olan bir shexsin adidir) gelib chatsin] ([ ] [olum insana uz tutanda ondan hech bir qorxu yoxdur]). tezlikle, axtardigin (ve baresinde cherenchilik, boshbogazliq etdiyin) shexs seni axtarar ve uzaq sandigin shey sene yaxinlashar. men muhacirler, ensar ve gozel shekilde onlara davamchi olan chox boyuk qoshunla sene teref telesirem. onlarin sayi chox, toz-dumanlari ise daginiqdir. olum koyneyi geyinibler. onlar uchun en yaxshi gorush ozlerinin rebbi ile gorushdur. bedr muharibesi ishtirakchilarinin ovladlari ve beni-hashimin qilinclari da onlarladir. sen ozun qardashin (henzele ibn ebu sufyan), dayin (velid ibn utbe) baban (utbe ibn rebie – o, muaviyenin anasi hindin atasidir ve adi chekilenlerin her uchu bedr muharibesinde oldurulubler) ve qohumlarina qarshi ishledilmish hemin qilinclarin itiliyini yaxshi bilirsen. (qurani-kerimin hud suresinin 83-cu ayesinde lutun qovmu baresinde bele buyurulur: [ ?]) [o ezab senin ummetin icherisinde olan zalimlerden de uzaq deyildir!] (gerek zalimlar bu cur ezab ve chetinliklere duchar olsunlar.)
 0  3  + 1