108- ci xutbe(03.04.2020 | 13:42)
imam ali eleyhis-salamin (allah-tealanin kamal ve celal sifetleri, meleklerin vesfi, insanlarin dunyaya aldanmasi, qiyamet gununun sorgu-suali ve hezret peygemberin yaxshi emellerinden bezileri barede) xutbelerindendir. movcud olan her shey allah qarshisinda boyun eyir ve ondan asilidir. (her bir movcudun varligi onun guc ve qudretinin alindedir.) her yoxsulu ehtiyacsiz eden, her zelil ve xari hormetli eden, her acizi qudretliye chevirendir, her mezlumun penah yeridir. her danishanin sozunu eshider, her dinmezin sirlerinden agahdir, her canlinin ruzisini vermek onun ohdesinedir, her olenin qayidishi onadir. gozler seni gormeyibler ki, senden xeber versinler (nece oldugunu beyan etsinler), yaratdigin vesf edenlerden evvel var idin. mexluqlari tenhaliq qorxusuna gore yaratmadin, onlari faydalanmaq uchun xelq etmedin. istediyin her bir shey senden qabaga kechmez, tutdugun shey chenginden chixmaz. sene qarshi gunah ve itaetsizlik eden kimse senin hakimiyyetini azaltmaz, sene itaet edib yolunla geden, mulk ve padshahligini artirmaz. qezavu-qederinden razi, shad olmayan emrini dondere bilmez, fermanindan uz donderen senden ehtiyatsiz olmaz. (eksine, emrinden uz dondermekle bele sene mohtac olar.) her ortulu senin uchun ashkardir, hech bir gizlin senden gizlin deyil. (gizlin ve ashkar, huzuru olmaqla olmamaq onun uchun eynidir. chunki onun zati ile eyni olan elmi her sheyi ehate edir.) sen hemishe varsan ve senin uchun son yoxdur, sen sonsan (her sheyin qurtaracagi sene qayidir). demeli, senden (emr ve fermanindan) qachmaq olmaz ve sen (her sheyin) qayidish yerisen. demeli, senden (ezabindan) sene (rehmetine) qachmaqdan bashqa yol yoxdur. her bir canlinin alin tuku senin (guc ve qudretinin) alindedir ve her insanin donushu sene dogrudur. ilahi, sen her eyb ve noqsandan uzaq, temizsen. senin yaratdiqlarindan gorduyumuz bizim nezerimizde nece de boyukdur! senin guc ve qudretinin qarshisinda onun boyukluyu nece de kichikdir! senin padshahligindan (allahligindan agil gozu ile) gorduklerimiz ne qeder qorxuludur! bu gorduklerimiz senin padshahliginda (allahliginda) bizlere gorunmez olanlarin yaninda ne qeder miskindir. senden dunyaya ne qeder de chox nemetler galib ve onlar axiret nemetlerinin yaninda nece de ashagidirlar! bu xutbenin (meleklerin vesfi barede) bir hissesidir meleklerden bezisini oz semalarinda meskunlashdirdin ve oz yer uzunden yukseltdin. onlar (butun melekler) seni mexluqlardan (peygemberler ve onlarin vesilerinden bashqa) daha yaxshi taniyir, senden daha chox qorxur ve (bu baximdan) onlardan sene daha yaxindirlar (meqam ve rutbeleri daha yuksekdir). (onlar atalarin) bellerinde yerleshmeyib, (analarin) betnlerinden chixmayiblar, pis sudan (spermadan) yaranmayiblar. ruzigarin hadiseleri onlari bir-birinden ayirmayib, daginiq salmayib. onlar senin yanindaki meqam ve menzilleri ile, butun isteklerini sende cemleshdirmelerine (senden bashqa bir sheyi nezerlerinde tutmurlar) regmen, sene ibadetlerinin choxlugu, emr ve fermanindan bir an olsa bele, qefletde qalmamalari ile bele yene de onlara gizli olan eslini ve heqiqetini ashkar gorseler, emellerini (senin ezemet ve boyukluyunun muqabilinde) kichik sanaraq (itaetde teqsirlerine gore) ozlerini danlayib mezemmet edecekler. basha dushecekler ki, sene (zatina) layiq olan ibadeti yerine yetirmeyibler. (bu fesilde camaatin dunya malina aldanmasini mezemmet ederek olumun chetinliklerini xatirladir) ilahi, seni her eyb ve noqsandan temiz, yuksek hesab edirem ki, mexluqlarin yaradicisi ve varligin perestishgahisan. imtahan ve sinagindan yaxshi chixan mexluqlarin uchun saray (cennet) yaratmisan, orada qadinlar ve xidmetchiler, qesrler, chaylar, gemiler berqerar etmisen, yemali, ichmali sheylerden ve meyvelerden sufre achmisan. devet edeni (hezret peygemberi) gonderdin ki, (camaati) ona teref chagirsin. devet edene cavab vermeyib teshviq etdiyin nemetlere regbet gostermediler, heveslendirdiyin yaxshiliqlara mushtaq olmadilar. (eksine), murdara (dunyaya) uz tutaraq onu yemekle rusvay oldular, onunla dostluga razilashdilar. her kim neye ashiq olarsa, bu mehebbet onun gozunu kor, ureyini xeste eder. (bele ki, onun eybini gormeyerek chirkinliklerini de gozel sanar.) demeli, o, (dunyanin fesadlarina) gormeyen gozle baxar, (heqiqetleri) eshitmeyen qulaqla dinleyer. ebes istekler onun aglini didib, dunya ureyini oldurerek ozune valeh edib. o, dunyanin ve dunyadan alinde bir shey olanin bendesidir. dunya hansi semte donse, ora doner, hara uz tutsa, ora yoneler. allah terefinden qadaganedici ve nesihetchi olandan (qur`ani-kerimden) qefletden oyanmayib, oyud almir. halbuki goturulmushlerin nece de qefil yaxalandiqlarini ve pozmaq, donush ve qayidisha imkani olmadiqlarini ([xudaya bizi dunyaya qaytarsan, emr ve fermanlarina emel edeceyik] demeleri uchun imkani olmadiqlarini), tesevvur etmediklerinin (olumun) onlari nece haqlayaraq rahatliqla yashadiqlari dunyadan ayirdigini, ved olunan axirete chatdirdiqlarini gorurler. onlarin bashina gelen chetinlikler vesf olunmaz. can vermeyin chetinliyi, elden gedene gore qem ve keder onlari buruyur, el-ayaqlarini sustleshdirir ve renglerini deyishir. ondan sonra onlarda olumun tesiri artir, her birinin ozu ile sozu arasina manee dushur. (soz danisha bilmir.) oz ehli-eyali arasinda gozu ile (onlarin iztirab ve narahatliqlarini) gorur, qulagi ile (onlarin ah-nalesini) eshidir, agli yerinde, fehmi berqerardir. omrunu nece basha vurdugunu, ruzigarini nece kechirdiyini fikirleshir. topladigi mallari, onlari qazanmaq uchun (halala ve harama) goz yumdugunu, onlari (halalligi ve haramligi) ashkar ve shubhali yerlerden elde etdiyini yada salir. dogrudan da o, mal-dovlet toplamagin ziyanlarina (ona gore olan cezalara) duchar olub ve onlardan ayrildiginda (bundan) agah olub. bu mal-dovlet ondan sonra hemin naz-nemetden istifade edib xosh gunler kechiren sag insanlara qalacaq. demeli, o mal-dovletin rahatligi (onun xosh guzerani) ondan qeyrisi uchundur ve o yukun deyeri (mesuliyyeti) ise onun kureyindedir. hemin kishi de o mal-dovletin girovundadir. (o mal-dovletin hesab-kitabindan qurtulmayib ve qachmaga yolu yoxdur.) olum vaxti ona ashkar olanlarin (chetinliklerin) tesirinden peshman olaraq alini dishleriyle gemirer, heyati boyunca meyl etdiklerine meylsiz olar. arzu eder ki, ey kash o mallari ozu yox, meqam ve rutbesini arzuladigi, malina hesed apardigi bashqa bir shexs yigaydi. olum (izleri) onun qulaqlari da dili kimi ishden dushene (hech bir soz eshitmeyene) qeder ardi-arasi kesilmeden onun bedeninde goruner. oz ehli-eyali arasinda ele hala dusher ki, ne dinib danishar, ne qulagi eshider, oz gozlerini onlarin uzlerine baxmaq uchun achar, onlarin dillerinin hereketini gorub sozlerini eshitmez. sonra olum (izleri) daha da artib ondan yapishacaq, qulaqlarini buruduyu (hech ne eshitmediyi) kimi gozlerini de buruyecek (artiq hech ne gormeyecek) ve cani bedeninden chixacaq. belelikle, oz ehli-eyali arasinda murdar bir et olar ki, ondan qorxaraq uzaq durarlar. ne aglayana yoldashliq eder, ne de chagirana cavab verer. bundan sonra onu goturub yerdeki (son) menziline (qebre) getirecek ve onu orada (tenha qoyub) emaline tapshiracaq, onu gormekden el chekecekler. (daha sonra imam eleyhis-salam qiyamet gunu yaradilmishlarin nece geri doneceyini sherh edir.) o zaman ki allah-tealanin insanlar uchun teyin etdiyi vaxt qurtaracaq, alemin muqedderati bitecek ve yaradilmishlarin axiri evvaline qovushacaq (hami olecek) ve allahin istediyi insanlarin yenileshmesi (olulerin dirilmesi) uchun fermani chatacaq. (o zaman) semani herekete getirib yaracaq, yeri alt-ust ederek titredecek, daglari yerinden qopararaq etrafa dagidacaq, allahin heybet, celal, ezemet ve qelebesinin qorxusundan daglardan bezileri-bezilerine chirpilacaq. yerin altinda kim varsa, hamisini uze chixardacaq. demeli, onlari kohneldikden sonra yenileshdirib, uzvleri dagildiqdan sonra bir yere yigacaq. sonra gizli ish ve emellerine gore sorgu-sual etmek istediyi uchun onlari bir-birinden ayiracaq. onlari iki desteye ayirib (dunyada yaxshi ishler gorub itaet eden) bir desteye nemet eta edecek, (pislik edib itaetsiz olan) desteden intiqam alacaq. ancaq itaet ehlinin mukafatini rehmetinde qerar verecek, oz ebedi cennetinde yerleshdirecek. ele bir cennet ki, daxil olanlar bir daha ondan chixmaz, (isti, soyuq, qocaliq, cavanliq ve bu kimi sheylerle) hallari deyishmez, qorxu onlara uz tutmaz, xestaliye mubtela olmazlar, tehluke ile uzleshmedikleri, seferlerin onlari deyishib (qeribchiliyin qem-kederini, evden uzaqligin qussesini chekmemeleri uchun) bir yerden bashqa yere aparmaz. ancaq gunah ehlinin cezasi budur ki, onlari en pis yere (cehenneme) daxil edecek, ellerini boyunlarina kechirecek, alinlarinin tuklerini ayaqlarina baglayacaq ve eyinlerine (chox pis qoxulu yag olan) qetran koynek, alov sachan paltarlar geydirecek. istisi chox yandiran ezabda, qapilari (chole chixa bilmemeleri uchun) sakinlerinin uzune bagli olan evde qalacaqlar. chox yandirici, hay-heshiri, alovu ershe chixan ve qorxunc sesli ateshdedirler. o ateshde olanlar chole chixmaz, ona esir dushenden fidye (esiri azad etmek uchun verilen mala deyilir) qebul olunmaz, (chunki cehennem odunda yananin ozunu qurtarmaq uchun vermeye mali olmaz, tutaq ki, olsa bele, qebul edilmez), qandal ve bendleri sinmaz. onun uchun bir muddet yoxdur ki, sona yetsin, ne de onun sakinleri uchun mueyyen zaman var ki, basha chatsin. (ve onlari ezabdan qurtarsin. - ilahi senin qezebinden onde olan rehmetine penah getiririk.) bu xutbenin bir hissesi hezret peygemberin – sellellahu eleyhi ve alih – (ve o hezretin vesilerinin) vesfi baresindedir hezret peygember dunyani kichik gorurdu, onu xirda sanirdi (ona urek baglamadi) ve ona ehemiyyet vermeyib onu ashagi hesab etdi. bilirdi ki, allah-teala onu sechib ve dunyani (mehebbet ve dostlugunu) ondan uzaqlashdirib, kichik ve ashagi olduguna gore onu hezretden qeyrisinin nezerinde cilvelendirdi. (dunyani dunyaperestlere nesib etdi.) o boyuk shexs de qelben dunyadan uz donderib meylsizlik etdi ve ya onu yada salmagi oz nefsinden uzaqlashdirdi (onu xatirlamaqla meshgul olmadi). onun zinetinden bezenmish paltar istememek ve ya orada yashamagi arzulamamaq uchun dunyanin zinet ve bezeyine baxmamagi severdi. allahinin terefinden (delil ve subutla) hokmleri teblig etdi, ummetini ve ardicillarini (ilahi ezabla) qorxudub oyud-nesihet verdi, onlari mujdeleyerek behishte devet etdi. (biz on iki imam eleyhimus-salam) peygemberlik sheceresindenik. ilahi risalet ve sifarishin endiyi, meleklerin gedib-geldiyi bir xanedandaniq. biz merifet ve bilik medenleri, hikmet cheshmeleriyik. bizim dost ve yarlarimiz ilahi rehmetin intizarindadirlar. dushmen ve bedxahlarimiz allahin qezebine hazirdir. (ehli-beytin dushmenleri mutleq qezebe duchar olacaqlarina gore bu ilahi ezablarini gozlemish olmalari kimidir.)
 0  11  + 4